Τσοτύλι

 

δημος

Ο πληθυσμός ανέρχεται σε 5.000 κατοίκους περίπου και αποτελεί το 3% του Νομού. Χαρακτηριστικό είναι ότι στο κέντρο του Δήμου παρατηρείται μια σταθερότητα στον πληθυσμό με το πέρασμα των χρόνων, ενώ αντίθετα στους γύρω οικισμούς παρατηρείται έντονη μείωση.

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι κατά τους καλοκαιρινούς μήνες ο πληθυσμός της περιοχής πολλαπλασιάζεται και οι δεκάδες οικισμοί σφύζουν από ζωή. Η πυκνότητα του πληθυσμού είναι 15 κάτοικοι / km ενώ ο μέσος όρος στο Νομό είναι 23,4 κάτοικοι / km και στη χώρα 77,8 κάτοικοι / km.

Σε μια ιστορική αναδρομή βλέπουμε ότι το 1833 με σουλτανικό «Ιραδέ» ιδρύθηκε η εβδομαδιαία αγορά Τσοτυλίου γνωστή ως «Καρί παζάρ», που τελούνταν και τελείται κάθε Σάββατο με μεγάλη απήχηση στην ευρύτερη περιοχή.

ΔημαρχείοΣτα 1871 ιδρύθηκε το Ιστορικό Οικοτροφείο - Γυμνάσιο από τη Μακεδονική Φιλεκπαιδευτική Αδελφότητα Κωνσταντινουπόλεως και στα 1873 ανεγέρθηκε το Γυμνάσιο - Οικοτροφείο, γνωστό ως Τσοτύλειος Σχολή, από την ανωτέρω Αδελφότητα, το οποίο βρισκόταν υπό την αιγίδα του Πατριαρχείου.

Από το 1994 και μετέπειτα στο Ιστορικό Οικοτροφείο - Γυμνάσιο στεγάζονται οι Υπηρεσίες του Δήμου Τσοτυλίου.

Το 1928 ανεγέρθηκε χωριστό διδακτήριο ως προέκταση του παλιού Γυμνασίου-Οικοτροφείου και το 1958 ολοκληρώθηκε η ανέγερση ενός νέου Οικοτροφείου (της σημερινής Μαθητικής Εστίας Τσοτυλίου) που από το 1987 συντηρείται από το Εθνικό Ίδρυμα Νεότητας.

Από το 2003 και μετέπειτα στο κτίριο της σημερινής Μαθητικής Εστίας Τσοτυλίου στεγάζεται η Σχολή Δημοτικής Αστυνομίας.

Το Τσοτύλι αποτελεί από το 1873 Πνευματικό κέντρο της ευρύτερης περιοχής της Δυτικής Μακεδονίας αφού εδώ και εκατόν τριάντα χρόνια περίπου λειτουργεί το Ιστορικό Οικοτροφείο - Γυμνάσιο η ονομαζόμενη Τσοτύλειος Σχολή.

Μεγάλη η προσφορά στα Γράμματα αφού αποφοίτησαν από αυτό χιλιάδες μαθητές σε δύσκολους καιρούς οι οποίοι διέπρεψαν και διαπρέπουν σε σημαντικούς τομείς της κοινωνίας μας.

Ζωοπανήγυρη Τσοτυλίου Η εβδομαδιαία αγορά και το Γυμνάσιο - Οικοτροφείο είχαν σαν αποτέλεσμα το Τσοτύλι να αυξηθεί δημογραφικά και να αποβεί ένα σημαντικό, αξιόλογο εμπορικό και πνευματικό κέντρο όχι μόνο του Βοΐου, αλλά και των γύρω επαρχιών από τα παλαιότερα χρόνια ενώ και σήμερα ως έδρα του Δήμου αποτελεί το διοικητικό, εμπορικό, εκπαιδευτικό και πολιτιστικό κέντρο το οποίο με τις υπάρχουσες και προβλεπόμενες υποδομές αποτελεί πόλο έλξης και κέντρο εξυπηρέτησης για όλους τους κατοίκους της ευρύτερης περιοχής.

Οντρια Η φυσιογνωμία της περιοχής και του εδάφους είναι ποικιλόμορφη, ορεινή, λοφώδης με πολλές βαθιές χαραδρώσεις (έντονα φαινόμενα διάβρωσης του εδάφους), με πολλές πλαγιές λιγοστές πεδινές εκτάσεις και μεγάλο ποσοστό δασοκάλυψης.

Ως αποτέλεσμα η γεωργία εμφανίζεται σαν λιγότερο δυναμικός τομέας και κυρίως στο νοτιοανατολικό τμήμα και με το ποσοστό καλλιεργούμενων εδαφών να είναι σημαντικά χαμηλό ειδικά στα ορεινά Δημοτικά Διαμερίσματα. Κύρια καλλιέργεια είναι τα σιτηρά και ο καπνός.

Παράλληλα η κτηνοτροφία εμφανίζεται έντονα στα ορεινά Δ.Δ, όπου το ποσοστό των καλλιεργούμενων εκτάσεων είναι χαμηλό. Σημαντικό στοιχείο του Δήμου είναι ότι τον διασχίζουν οι τρεις παραπόταμοι του Αλιάκμονα, Πραμόριτσα, Βέλος και Λιμπίνι.

Το μεγαλύτερο ποσοστό των κατοίκων ασχολείται με τη γεωργία, την κτηνοτροφία και το ελεύθερο επάγγελμα. Παρά το γεγονός ότι ο πρωτογενής τομέας είναι η κύρια απασχόληση των περισσότερων κατοίκων της περιοχής, δεν έχει επιτευχθεί η πλήρης αξιοποίηση όλων των δυνατοτήτων που παρέχει.

Το επιχειρηματικό περιβάλλον χαρακτηρίζεται τα τελευταία χρόνια από φθίνουσα πορεία. Η ατολμία του ιδιωτικού τομέα για ανάληψη επιχειρηματικών σχεδίων, η αύξηση της ανεργίας και η μη ικανοποιητική απόδοση των καλλιεργειών έχει ως αποτέλεσμα τη μετακίνηση των νέων κυρίως κατοίκων προς μεγάλα αστικά κέντρα.

Τσοτύλι Το κύριο χαρακτηριστικό της περιοχής του Άνω Βοΐου και κατ' επέκταση του Δήμου Τσοτυλίου επικεντρώνεται στο γεγονός ότι αποτελεί μια καταπράσινη ημιορεινή περιοχή που σε συνδυασμό με το υγιεινό εύκρατο κλίμα προσφέρεται στους φυσιολάτρες και σε όσους θέλουν να περιδιαβούν όμορφους μικρούς οικισμούς.

Ο Δήμος Τσοτυλίου είναι ένα γραφικότατο κομμάτι του Ν. Κοζάνης. Σε υψόμετρο από 600 έως 1.100 μέτρα φωλιασμένος ανάμεσα στις οροσειρές Σινιάτσικο - Μπούρινο και Βόϊο - Σμόλικα ξεδιπλώνει τις αμέτρητες πλαγιές και τις χαράδρες του σε ένα πανέμορφο τοπίο.

Τα Όντρια όρη που δεσπόζουν στην περιοχή, εντυπωσιάζουν τους επισκέπτες με καταπληκτικά φυσικά τοπία, πολύμορφα βράχια, μοναδική χλωρίδα και πανίδα. Αίσθηση προκαλούν οι παλιοί θρύλοι για τους λάκους που υπάρχουν εκεί.

Αρχοντικό ΓΑΡΑΙΝΑΣΗ ύπαρξη του ορεινού όγκου του Βοΐου παρέχει δυνατότητες ανάπτυξης ειδικών μορφών τουρισμού, δασικών οικοσυστημάτων και δραστηριοτήτων, με κυρίαρχο σκοπό την περιβαλλοντική προστασία και την αναβάθμιση της περιοχής με ευεργετικές επιδράσεις κυρίως στον τομέα της συγκράτησης αλλά και προσέλκυσης πληθυσμού στην περιοχή.

Τα ορεινά παραδοσιακά πετρόκτιστα χωριά, χαρακτηριστικό γνώρισμα του Άνω Βοΐου, αποτελώντας ένα οργανωμένο οικιστικό και πολιτιστικό ιστό με οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο το Τσοτύλι, κατοικούνται τα τελευταία τετρακόσια περίπου χρόνια από πληθυσμούς που στην πλειοψηφία τους μετοίκησαν από την δυτική πλευρά της Πίνδου, την Ήπειρο, και ζούσαν λίγο με την γεωργία , περισσότερο με την κτηνοτροφία και κυρίως με την μαστορική.

Πηγή: archive.org